بر طبق تعریف، آلودگی وجود ناخالصی است. بنابراین آلاینده های هوا موادی هستند که به نوعی هوا را ناخالص می کنند. در قوانین ایالت فلوریدای آمریکا تعریف زیر ارائه شده است:

“آلودگی هوا حضور یک یا چند ماده در اتمسفر به مقداری است که برای سلامت یا رفاه انسان، حیوان یا گیاه مضر بوده و یا با ایجاد مسائ خارجی، به آسایش زندگی خدشه وارد کند.”

با ای تعریف هر نوع ماده جامد، مایف یا گاز که بیش از مقدار در نظر گرفته شده برای هوای پاک در هوا وجود داشته باشد و موجب اثرات زیان آوری شود به عنوان یک آلاینده هوا تلقی می شود. انواع خاصی از مواد وجود دارند که با توجه به بالا بودن نرخ نفوذ و اثرات زیان بخش خود به عنوان آلاینده های مهم مورد توجه بیشتری قرار می گیرند.

استانداردهای ملی کیفیت هوای محیط، برای شش آلاینده هوای خاص، پنج آلاینده اولیه و یک آلاینده ثانویه، منتشر شده است.

آلودگی محیط زیست از منابع گوناگون صورت میگیرد. با پیشرفت تمدن بشری و توسعه فنآوری و ازدیاد روز افزون جمعیت، در حال حاضر دنیا با مشکلی به نام آلودگی در هوا و زمین روبرو شده است که زندگی ساکنان کره زمین را تهدید میکند. بطوری که در هر کشور حفاظت محیط زیست مورد توجه جدی دولتمردان است. امروزه وضعیت زیست محیطی به گونه ای شده است که مردم یک شهر یا حتی یک کشور از آثار آلودگی در شهرها یا کشورهای دیگر در امان نیستند. آلودگی برای افراد مختلف مفهوم و معنی متفاوتی دارد . مردم معمولی ممکن است تحریک چشم ناشی از یک گاز یا آب آلوده را آلودگی به حساب آورند. اما اگر بخواهیم تعریف جامع و کلی برای آلودگی محیط زیست در نظر بگیریم چنین می توان گفت وجود یک یا چند ماده آلوده کننده در محیط زیست به مقدار و مدتی که کیفیت یا چرخه طبیعی را بطوری که مضر به حال انسان یا حیوان، گیاه و یا آثار و ابنیه باشد تغییر دهد. به بیان ساده تر هرگاه ماده یا موادی بیگانه با غلظتی خاص وارد عناصر محیطی شوند و تعادل طبیعی آنها را بر هم بزنند صحبت از آلودگی می شود.

سه عامل مهم
در طبیعت وجود دارد که می تواند آثارمخربی روی محیط زیست ایجاد کند :
۱-آلودگی هوا
۲- آلودگی آب
۳-  آلودگی خاک

در این میان بدون شک آلودگی هوا یکی از مهمترین معضلات زیست محیطی می باشد که با اکثر فعالیت های انسانی از جمله کار و فعالیت کارخانه ها ارتباط مستقیم دارد. پیشرفت های چشمگیر امکانات و ابزار بشری به خصوص در عصر صنعتی با برهم زدن توازن میان گازهای موجود در هوا و اضافه شدن گازهای سمی و آلوده به آن، صدمات جبران ناپذیری بر هوا وارد نموده است. به نحوی که بر طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی WHO تنها در اروپا افزایش بیش از حد گوگرد در روز، سالیانه باعث مرگ ۶ تا ۱۳ هزار نفر از اشخاص بالای ۶۵ سال و ایجاد ناراحتیهای تنفسی برای ۸۹ تا ۲۰۳ هزار نفر می گردد.

منابع آلوده کننده هوا عبارتند از ک منابع طبیعی و منابع غیر طبیعی یا مصنوعی. با توجه به تأثیرات مثبت فعل و انفعالات عناصر طبیعی در دراز مدت مانند طوفانها، گرد و غبار صحراها، دود و خاکستر آتش سوزی های جنگلی، املاح موجود در جو، فعالیتهای آتشفشانی، شهاب های آسمانی و منابع گیاهی و حیوانی، بعضی عقیده دارند که در کوتاه مدت، اینگونه منابع در اثر بر هم زدن تعادل ظاهری در محیط زیست، موجب آلودگی می شوند. بدان جهت اینگونه فعل و انفعالات طبیعی را در گروه آلاینده های طبیعی قرار می دهند. منابع غیرطبیعی یا مصنوعی، بر عکس به دست انسان بوجود آمده و آلودگیهای ناشی از آن حاصل فعالیتهای آدمی است. از جمله وسایل نقلیه، صنایع، منابع تجاری و خانگی و… مطالعات و اندازه گیریهای انجام یافته بر روی غلظت آلاینده ها در نقاط مختلف شهرهای پرترافیک نشان داده است که در خیلی از موارد هوایی که تنفس می کنیم از نقطه نظر مونواکسیدکربن و هیدروکربورهای نسوخته به مراتب از حد مجاز آلوده تر است. اگرچه صنعت و تکنولوژی، عامل رشد اقتصادی کشورها هستند ولی آلودگی هوا نیز ره آورد آنهاست. یعنی اگر توجه نکنیم به همان اندازه که پیشرفت و تولید خوشآیند به نظر می آید تبعات منفی هم دارد و در اثر تولید بی رویه، مواد آلوده کننده مختلفی مانند مونواکسیدکربن، اکسیدهای گوگرد، اکسیدهای ازت، اکسید کنندههای فتوشیمیایی، هیدروکربورها، ذرات معلق در هوا و مواد رادیو اکتیو بوجود می آید.

 



نویسنده : شرکت فنی مهندسی پایش فرآیند دقیق آزمون